Dlaczego «tanie» agencje pracy są dla biznesu drogą do przestępstwa

Polski rynek pracy tymczasowej od dawna funkcjonuje w warunkach ostrej konkurencji cenowej. Dla części pracodawców to właśnie stawka godzinowa agencji staje się głównym kryterium wyboru. Jednak zbyt niska cena jest pierwszym sygnałem, że oszczędności osiąga się nie dzięki większej efektywności działania, lecz poprzez naruszanie przepisów prawa pracy oraz prawa podatkowego.

Jaka zatem powinna być minimalna legalna cena usługi agencji pracy tymczasowej, poniżej której strony (agencja oraz pracodawca) wchodzą w strefę odpowiedzialności administracyjnej i karnej?

Mit 1: czy umowy zlecenia są bardziej opłacalne?

Agencje pracy tymczasowej (APT) nierzadko przekonują przedsiębiorców, że oferują niższą cenę niż konkurenci, ponieważ zawierają z pracownikami cywilnoprawne umowy o świadczenie usług – umowy zlecenia (umowa zlecenia, UZ). Twierdzą więc, że te agencje pracy tymczasowej, które stosują umowy o pracę (UoP), przegrywają walkę konkurencyjną.

Teza ta jest jawnym oszustwem. W praktyce większość APT stosuje właśnie UZ. Wynika to z faktu, że łączne koszty zatrudnienia w przypadku UZ i UoP są niemal identyczne. Jednocześnie w przypadku umów zlecenia agencja nie ponosi części obowiązków przewidzianych przy umowach o pracę (płatnych urlopów, procedur związanych z rozwiązaniem stosunku pracy oraz innych gwarancji). Przedstawmy konkretne wyliczenia.

Zgodnie z decyzją rządu, w 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wynosi 4806 zł brutto miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa dla UZ – 31,4 zł. Jeżeli przeliczyć oba modele na ekwiwalent godzinowy i doliczyć obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, minimalny koszt zatrudnienia wyniesie: dla UoP – 37,19 zł za 1 godzinę, dla UZ – 37,82 zł za 1 godzinę (zob. wyliczenia w tabeli poniżej).

Oznacza to, że koszty pracodawcy w przypadku umów zlecenia mogą być nawet nieznacznie wyższe niż w przypadku umów o pracę (przy 21 dniach roboczych w miesiącu).

Minimalny koszt zatrudnienia za jedną godzinę pracy w 2026 roku

* Obliczenia wykonano przy założeniu 168 godzin pracy w miesiącu.

** Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11.09.2025 r.

Dodatkowo w przypadku UoP: wynagrodzenie za czas choroby za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy (art. 92 Kodeksu pracy) – koszt zmienny, średnio około 0,8–1 zł za 1 godzinę. W przypadku UZ składka na ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolna i opłacana przez zleceniobiorcę.

Mit 2: wysokie ceny konkurencji wynikają z marż i nieefektywności

Pojawia się więc naturalne pytanie: dlaczego część agencji nadal przekonuje klientów do czegoś przeciwnego i manipuluje argumentem dotyczącym umów zlecenia? W ten sposób ukrywają fakt, że oferowane przez nie pracodawcy stawki za usługi są niższe od minimalnego poziomu dopuszczalnego z punktu widzenia spełnienia wymogów prawa. Twierdzą, że korzystają z bardziej korzystnych umów, podczas gdy konkurenci stosują wysokie marże i ponoszą nieoptymalne koszty.

W rzeczywistości można łatwo obliczyć minimalny próg stawki, poniżej którego przedsiębiorca staje się współuczestnikiem nielegalnych schematów. Przedstawmy konkretne dane.

Jak wynika z poprzednich wyliczeń, istnieje określony minimalny próg, od którego agencje pracy tymczasowej powinny kalkulować stawkę swojej usługi dla przedsiębiorcy. Po pierwsze, obejmuje ona stałą marżę agencji, która pokrywa koszty administracji kadrowej, rekrutacji, utrzymania biura oraz obsługi prawnej (w tym legalizacji pracowników). Zapewnia ona również zysk przedsiębiorstwa – marżę handlową. W praktyce typowa marża rynkowa wynosi 5 zł za 1 godzinę pracy.

Po drugie, końcowa stawka zależy od tzw. kosztów operacyjnych związanych z zapewnieniem zakwaterowania, transportu, badań lekarskich, środków ochrony pracy oraz odzieży roboczej dla pracownika. Ich średni poziom wynosi od 2 do 6 zł w przeliczeniu na 1 godzinę pracy.

Jeżeli agencja nie uwzględnia takich kosztów operacyjnych w strukturze stawki jako odrębnej pozycji, pojawia się pytanie: kto i z jakich środków je pokrywa? Możliwe są dwa warianty, z których każdy nieuchronnie wskazuje na naruszenie przepisów prawa:

1) potrącanie tych kosztów z wynagrodzenia pracownika poza listą płac;

2) niewywiązywanie się z obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Należy podkreślić, że marża w wysokości 5 zł nie jest w stanie pokryć tych kosztów operacyjnych. Jednak nawet gdyby hipotetycznie wyłączyć je z obliczeń, minimalna, legalna i ekonomicznie uzasadniona stawka rynkowa agencji dla klienta nadal wynosi 42–43 zł za 1 godzinę pracy:

37,82 zł (minimalny koszt zatrudnienia przy UZ) + 5 zł (marża – obsługa + zysk) = 42,82 zł za 1 godzinę pracy

Jeszcze raz podkreślamy! W praktyce agencja pracy tymczasowej zapewnia pracownikom zakwaterowanie, transport i inne świadczenia, dlatego rzeczywista cena usługi dla przedsiębiorcy w naturalny sposób wzrasta o kolejne kilka złotych.

Oznacza to, że klient, który zgadza się na współpracę po cenie niższej niż 42–43 zł za 1 godzinę pracy, powinien mieć świadomość, że agencja pracy tymczasowej nie odprowadza w pełnej wysokości obowiązkowych podatków i składek na rzecz państwa za skierowanych do niego pracowników tymczasowych. Jest to możliwe wyłącznie w przypadku stosowania schematów nielegalnego zatrudniania cudzoziemców.

Dla przedsiębiorcy taka współpraca grozi odpowiedzialnością administracyjną, a nawet karną. O nielegalnych schematach, ryzyku dla biznesu oraz konsekwencjach dla pracowników szerzej napiszemy w kolejnych publikacjach.

Jeśli zauważą Państwo, że proponuje się Państwu taki schemat w praktyce rekrutacyjnej — prosimy tego nie ignorować. Państwo polskie coraz częściej przenosi odpowiedzialność za legalność zatrudnienia cudzoziemców oraz współpracy z agencjami pracy na biznes: naruszenia grożą karami finansowymi, sporami sądowymi, utratą reputacji i kontrolami. To niebezpieczne. Prosimy współpracować z agencjami, które działają legalnie i weryfikują dokumenty. 

A jeśli zetknęli się Państwo z oszustami — prosimy zgłosić nam to anonimowo:

[email protected]